Dawno nie pisałem o miesięczniku „Teatr” i pewnie niektórzy pomyśleli, że może uczucie moje do obecnej redakcji osłabło, a może nawet pamięć w coraz starszym wieku zaczyna szwankować i o afektach zapomina. Nic podobnego! Ta miłość, choć nieodwzajemniona, nie rdzewieje i oto znajduje kolejny powód do wyznań. Minął czerwiec – ten piękny miesiąc i jakoś nikt nie zauważył, że można było w nim zrobić obchód 80 rocznicy pisma „Teatr”. Geneza powstania periodyku jest co prawda dość skomplikowana, ponieważ pierwszy numer ukazał się po wojnie, w październiku 1945 roku w Krakowie. Redaktorem naczelnym był Jan Nepomucen Miller. Ale udało się wtedy

Czytaj dalej

Są zdjęcia, które utrwalają różne historyczne wydarzenia, a które stały się ikonicznymi obrazami. Już na zawsze będą się wyświetlać, ilekroć będziemy zapisane w nich fakty przywoływać. Przykłady pierwsze z brzegu: żołnierze niemieccy obalający szlaban polskiej granicy we wrześniu 1939 roku (choć, jak się później okazało, scenę specjalnie zainscenizowano dla potrzeb propagandy); figura Chrystusa przed kościołem Zbawiciela wśród gruzów powstania warszawskiego; transporter pod kinem Moskwa, sfotografowany 13 grudnia 1981 roku przez Chrisa Niedenthala – słynny „Czas Apokalipsy”. Zdjęcie, które zostało zrobione 50 lat temu w Sejmie, też bym umieścił w polskim albumie. Ktoś, kto nie zna kulis tego, co przedstawia, może

Czytaj dalej

Redakcja internetowego „Teatru” ogłosiła ranking „najistotniejszych” przedstawień pierwszej ćwiartki XXI wieku. Naczelny tak opisuje intencje całego przedsięwzięcia: „Wiadomo: współcześnie za kanonami nie przepadamy, uważamy, że straciliśmy narzędzia, by jednoznacznie decydować, że jakieś dzieło powinniśmy uznać za ważniejsze, ciekawe, lepsze od innych. Ale właściwie jak odnaleźć się w przestrzeni aktualnej praktyki artystycznej, nie zastanawiając się, co z niej powinniśmy zapamiętać nieco lepiej, czego zdecydowanie nie powinniśmy zapomnieć? Jak pojąć sens współczesnej sztuki, nie szukając w niej prac, które mogą służyć za punkty orientacyjne? (…) Traktujemy tę listę poważnie, to coś więcej niż tylko zabawa w ranking, zdajemy sobie jednak sprawę, że

Czytaj dalej

W 2025 roku Wydział Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie obchodzi jubileusz 50-lecia. Na Facebooku ukazała się informacja organizatorów, w której czytamy: „zapraszamy na Spotkanie Absolwentów, które odbędzie się w sobotę, 29 listopada o godz. 15.00, w Sali Senatu AT. W planie m.in. pokaz archiwalnych zdjęć dokumentujących życie WoT-u, wpisy do Księgi Pamiątkowej, bankiet. (…) Osoby zainteresowane uczestnictwem prosimy o dokonanie zgłoszenia mailowo na adres: zjazdabsolwentow2025.wot@gmail.com do 10 listopada. Koszt uczestnictwa w zjeździe: 150 zł (wpłata do 15 listopada; numer konta i szczegóły otrzymają Państwo w mailu po wysłaniu zgłoszenia). Liczba miejsc ograniczona”. Jako absolwent Wiedzy o Teatrze

Czytaj dalej

9 maja opublikowany został list otwarty do minister kultury i dziedzictwa narodowego, Hanny Wróblewskiej, w sprawie zmian, jakie wprowadziła redakcja miesięcznika „Teatr”, a które de facto zamknęły papierowy druk pisma na rzecz publikacji internetowej. W liście krytykowano tę zmianę, a w konkluzji napisano: „Decyzja o rezygnacji z papierowej wersji «Teatru» w naszej opinii jest zbyt pochopna. Zwracamy się do Pani Minister, pełniącej wobec tzw. pism patronackich rolę państwowego mecenasa, o przyjrzenie się sprawie w świetle przedstawionych wyżej argumentów na rzecz utrzymania dotychczasowej formuły wydawniczej oraz o weryfikację decyzji obecnego redaktora naczelnego”. Wśród sygnatariuszy listu znaleźli się byli redaktorzy „Teatru”, członkowie Rady Redakcyjnej, teatrolodzy,

Czytaj dalej

12 maja 1935 roku, 90 lat temu, zmarł marszałek Piłsudski. Tego samego dnia swoje życie zakończył również Leon Lubomir Kruszyński. Wikipedia podaje, że był polskim doktorem weterynarii, społecznikiem, historykiem regionu i dziennikarzem związanym z Turkiem. W nocie biograficznej nie ma informacji, że był naszym – moim z bratem – pradziadkiem, dziadkiem naszej mamy. Z Wikipedii można się dowiedzieć o innych faktach z życia Leona Lubomira. Urodził się w 1857 roku. Nie jestem pewien, czy ta data jest prawdziwa, ponieważ Wikipedia dalej informuje, że w 1874 roku współorganizował Straż Ogniową w Turku. Chyba niemożliwe, żeby to robił w wieku 17 lat.

Czytaj dalej

W miniony poniedziałek w Teatrze Współczesnym Joanna Szczepkowska obchodziła jubileusz 50-lecia swego debiutu. Wieczór był absolutnie wyjątkowy, jaki tylko mogła zgotować jubilatka. Tą pierwszą rolą w karierze Joanny Szczepkowskiej była Frida w sztuce Ibsena Jan Gabriel Borkman w reżyserii Aleksandra Bardiniego. Premiera odbyła 16 kwietnia 1975 roku. W obsadzie przedstawienia znaleźli się m.in.: Jan Świderski gościnnie grający tytułową rolę, Halina Mikołajska, Zofia Mrozowska, Zofia Saretok, Henryk Borowski, a także Paweł Wawrzecki, który znalazł się wśród zaproszonych na widowni tego okolicznościowego spotkania. To był debiut sceniczny aktorki, ale dała się ona poznać o wiele większej publiczności już kilka miesięcy wcześniej. 25

Czytaj dalej

Jasne, że są większe problemy, ale jednak czuję potrzebę zareagowania na to, co się stało z miesięcznikiem „Teatr”. A stało się to, że decyzją nowego redaktora naczelnego, Tomasza Platy, pismo przestało się ukazywać w formie papierowej. Mamy za to magazyn internetowy, który obwieszczono jako „nowy »Teatr«”. „Skąd decyzja o przeniesieniu pisma do internetu?” – pyta Plata w edytorialu i odpowiada: „Z refleksji nad realiami kulturowymi i rynkowymi. Pismo na papierze coraz trudniej dystrybuować, cały proces jest drogi, mało efektywny i mało ekologiczny, w dodatku przed chwilą upadła sieć Ruchu, a Empik konsekwentnie zmniejsza skalę swego zainteresowania prasą. Tymczasem internet zapewnia

Czytaj dalej

20 lat temu rozpoczęła emisję TVP Kultura. Przywołuję tę rocznicę nie z powodu zamiłowania do jubileuszomanii, ale z racji obiektywnego i subiektywnego znaczenia tego faktu. Powstanie kanału było jedną z najlepszych rzeczy, jaka zdarzyła się polskiej telewizji, a nawet więcej: naszej kulturze. Na oceanie chłamu, jaki leje się z dzisiejszych telewizorów, kanał Kultura był, jest i mam nadzieję, że pozostanie niewielką bo niewielką, ale jednak wyspą sensownych wartości. Dopóki ona jest, możemy trochę lepiej żyć. Mam tę satysfakcję, że byłem od początku funkcjonowania Kultury. I to było jedno z najlepszych doświadczeń, jakie trafiło mi się w życiu zawodowym. Pięć lat

Czytaj dalej

Przeczytałem z ciekawością książkę pt. Z powodu lalek. O Januszu Ryl-Krystianowskim (zapiski z pamięci). Tę pochwałę adresuję do autorki: Anny Kochnowicz-Kann, a komplementuję ją nie tylko z racji wieloletniej znajomości, wyznaczonej przede wszystkim doświadczeniami współpracy przy transmisjach przedstawień teatralnych dla TVP Kultura. Ania swego czasu była dziennikarką ośrodka TVP w Poznaniu, ale też wykonywała ogrom pracy jako asystentka naszego nadwornego realizatora, Ziuta Kowalewskiego. Znałem bohatera książki Ani. Nie pamiętam już okoliczności, w których spotkałem osobiście Janusza Ryl-Krystianowskiego. Mogło to się stać na Festiwalu Teatrów Lalek w Toruniu bodaj w 1996 roku, gdzie znaleźliśmy się w jury. Towarzyszyła nam wtedy również

Czytaj dalej